Jaargang 34/6

EUR 7,00

KEIJERS Danny, TOPS Bert en Wim DE BAERE – De ‘verdwenen’ kerk van Zelem

Tot in de 17de eeuw bevond zich net voorbij het Limburgse dorpje Zelem, langsheen de huidige E314 autostrade, een mysterieus middeleeuws kerkje. Op vraag van de Vlaamse overheid startte studiebureau RAAP er een waarderend archeologisch onderzoek in combinatie met een zoektocht in verschillende archieven. Een schat aan nieuwe informatie was het resultaat. Op 6 november 2014 werd deze voormalige gewijde grond zelfs wettelijk beschermd. Danny Keijers, Bert Tops en Wim De Baere schetsen het ontstaan en het verval van deze oudste dorpsparochie van Zelem, nu een beschermde archeologische site.

TERRYN Caroline – De Lievebermen in Damme. Getuigen van de grootschalige onteigening voor het Lievekanaal in de 13de eeuw

In de 13de eeuw floreerde Gent als handelsstad. Het Lievekanaal, een grootschalig project dat gepaard ging met enorme infrastructuurwerken, vormde een 46,5 km lange tolvrije uitweg naar zee die eindigde in de overslaghaven Damme. Dat slechts de helft van het kanaal binnen de Gentse Oudburg lag en de andere helft buiten haar invloedssfeer, in het Brugse Vrije, doet vermoeden dat ook politieke motieven een rol speelden bij de aanleg. In het huidige landschap zijn de jaagpaden en een deel van de Lievebermen nog zichtbare en unieke getuigen van dit middeleeuwse kanaal. In deze bijdrage pleit Caroline Terryn dan ook voor verder onderzoek, waardering en bescherming.

NUYTTEN Dieter – Bouwgeschiedenis en restauratie van het Leuvense jezuïetencollege, later het veteranencollege

Elke bezoeker aan de Leuvense universiteitsstad wordt onmiddellijk geconfronteerd met de veelheid aan collegegebouwen. Minder bekend is het Collegium Veteranorum, oorspronkelijk gebouwd als het oudste jezuïetencollege in de voormalige Nederlanden. Dieter Nuytten beschrijft de woelige gebruiksgeschiedenis van de gebouwen, met talrijke afbraken en verbouwingen, tot aan de huidige restauratie en (alweer) herbestemming van de gebouwenvleugels van het Collegium Veteranorum, het enige overblijfsel van een eertijds veel groter complex. Vooral de constructieve elementen zoals voor- en achtergevels en enkele latere interieurelementen kregen tijdens deze restauratiecampagne hun noodzakelijke herwaardering.

WILLEKENS Edith – Eclectische monumenten op papier vereeuwigd: de publicatie Parallèle des maisons de Bruxelles van Auguste Castermans

De Luikse architect Auguste Castermans publiceerde in het midden van de 19de eeuw een platenalbum met voorbeelden van eclectische architectuur, bedoeld als inspiratiebron voor ontwerpers en opdrachtgevers, die de platen onderling konden vergelijken. Omdat deze publicatie nooit eerder uitvoerig onderzocht werd, nam Edith Willekens deze taak op zich en kon ze aantonen dat de Parrallèle des maisons de Bruxelles et des principales villes de la Belgique niet minder dan Castermans’ levenswerk was, zijn persoonlijk pleidooi voor het gebruik van deze eclectische bouwstijl in een periode van voortschrijdende commercialisering.